Architektura

2010-01-16

Architektura (gr. ἀρχιτεκτονική - architektonike) - nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych. Architektura zajmuje się również organizowaniem przestrzeni używanej przez człowieka. Osoba posiadająca wykształcenie w dziedzinie architektury oraz uprawnienia do wykonywania projektów budynków nosi tytuł architekta.

Szersza definicja architektury obejmuje projektowane we wszelkich skalach. Sposobem rozplanowania miast i osiedli ludzkich oraz włączeniem ich w istniejący układ przyrody i infrastrukturę zajmuje się urbanistyka, ruralistyka, architektura krajobrazu oraz planowanie przestrzenne. Projektowaniem elementów budynku i jego wyposażenia w małej skali zajmuje się architektura zieleni, meblarstwo, projektowanie przedmiotu, projektowanie wnętrz oraz pokrewna mu scenografia.

terakota

Nauką zajmującą się projektowaniem konstrukcyjnych elementów budynku, ich wielkości i wzajemnego usytuowania jest inżynieria lądowa.
Dzieło architektury
Obiekt, dzieło architektury, powinien odpowiadać zamierzonej funkcji, celowości technicznej, wymaganiom ekonomicznym i estetycznym, a przede wszystkim, dążeniom i oczekiwaniom użytkowników jego przestrzeni.

Realizacja obiektów architektonicznych wymaga korzystania z osiągnięć innych dyscyplin, m.in. sztuki, filozofii, inżynierii, techniki, budownictwa, statyki, socjologii, psychologii, urbanistyki, nauk ekonomicznych. W ciągu wieków zmieniały się zarówno zakres obowiązków i koniecznej wiedzy architekta, jak i samo pojmowanie architektury.

Różne definicje architektury

  • Potoczne rozumienie związane jest z pochodzeniem słowa architektura: architectura (łac.), zapożyczonego przez Rzymian z greckiego architekton - budowniczy.
  • Według Witruwiusza (O architekturze ksiąg dziesięć) architektura polega na zachowaniu trzech zasad: trwałości (Firmitas), użyteczności (Utilitas) i piękna (Venustas).
  • Według Le Corbusiera (Vers une architecture). (…) Sześcian, stożek, kula, walec czy ostrosłup to wielkie formy podstawowe, które ujawniają się w świetle; ich obraz jest dla nas jasny i łatwy do zrozumienia, jednoznaczny. Dlatego są to piękne, najpiękniejsze kształty.
  • Według Egona Eiermanna (Grosse Architekten): Architektura nie ma nic wspólnego ze sztuką, stanowi czysty proces rozumowania. Architektura powstaje dziś wedle uwarunkowań ekonomicznych, konstrukcyjnych i funkcjonalnych.
  • W “Ilustrowanej encyklopedii dla wszystkich” termin architektura jest objaśniany jako sztuka projektowania i kształtowania budowli.
  • Niektórzy ze współczesnych neomodernistów (jak np. Vacchini, Snozzi, Galfetti) definiują architekturę, jako rzecz bezużyteczną, która pojawia się dopiero wtedy, gdy potrafimy przekroczyć granice banalnej użyteczności.

    • Światowy Dzień Architektury przypada 1 lipca.

    Architektura jako dyscyplina

    Architektura jako szeroko rozumiana dyscyplina zajmuje się:

    • zagospodarowaniem przestrzennym kraju;
    • planowaniem miast, osiedli, wsi;
    • wznoszeniem budowli.

    Do architektury zalicza się szereg dyscyplin:

    • ruralistyka
    • planowanie przestrzenne
    • urbanistyka
    • architektura wnętrz
    • architektura krajobrazu